تشخیص طلای اصل از تقلبی؛ ۷ روش ساده که قبل از خرید باید بدانید

چرا تشخیص طلای اصل از تقلبی مهم است؟

ارزش بالای طلا و نوسان قیمت آن، انگیزه ساخت طلای تقلبی را بیشتر می‌کند. سازنده طلای تقلبی معمولاً یک فلز ارزان‌تر، مثل مس یا برنج، را با لایه نازکی از طلا می‌پوشاند. گاهی هم عیار واقعی قطعه کمتر از عدد اعلام‌شده است. او سنگ و نگین‌های بی‌ارزش را هم به‌جای سنگ قیمتی به کار می‌برد. دانستن این نکته مهم است: طلای تقلبی همیشه ظاهر زیبایی دارد و فقط با نگاه کردن نمی‌توانید آن را تشخیص دهید. پس پیش از خرید، چند بررسی ساده انجام دهید.

۷ روش ساده برای تشخیص طلای اصل از تقلبی

۱. کد و عیار حک‌شده روی طلا را بررسی کنید

روی بیشتر قطعات طلای اصل، عدد عیار را می‌بینید. در ایران معمولاً عدد ۷۵۰ به معنی طلای ۱۸ عیار است و گاهی عبارت 18K هم روی قطعه می‌بینید. این کد معمولاً در قسمت داخلی انگشتر یا پشت قفل گردنبند قرار دارد و باید خوانا و دقیق باشد. اگر روی طلا کدی نباشد یا کد آن ناواضح و کج باشد، این یک علامت هشدار است. البته نبود کد به‌تنهایی به معنی تقلبی بودن قطعه نیست، اما باید آن را با روش‌های دیگر هم بررسی کنید. روی سکه‌های پارسیان هم چنین کدی می‌بینید؛ مقاله «سکه پارسیان چیست؟» ویژگی‌های این سکه را کامل توضیح می‌دهد.

۲. فقط از فروشگاه معتبر و با فاکتور رسمی بخرید

مطمئن‌ترین راه، خرید از طلافروشی معتبر و دارای پروانه کسب است. فروشنده معتبر همیشه برای خرید شما فاکتور رسمی صادر می‌کند؛ فاکتوری که در آن وزن دقیق، عیار، اجرت ساخت و قیمت را جداگانه می‌نویسد. از خرید طلا از فروشنده‌های ناشناس، دست‌فروش‌ها و آگهی‌های بی‌نام‌ونشان در فضای مجازی پرهیز کنید. قیمت خیلی پایین‌تر از بازار هم معمولاً نشانه خطر است. فاکتور رسمی، سند شما برای پیگیری‌های بعدی است.

۳. تست آهنربا

طلای واقعی آهنربا را جذب نمی‌کند. یک آهنربای قوی را به‌آرامی به قطعه نزدیک کنید. اگر آهنربا طلا را به خود جذب کرد یا قطعه به آهنربا چسبید، قطعه حتماً طلای خالص نیست. در این طلا، سازنده فلز دیگری به کار برده است. اما جذب نشدن به آهنربا به‌تنهایی اصل بودن طلا را ثابت نمی‌کند. چون سازندگان طلای تقلبی گاهی از فلزهای غیرمغناطیسی هم استفاده می‌کنند. این تست ساده، فقط یکی از نشانه‌هاست.

۴. تست خراش روی سرامیک بدون لعاب

قطعه طلا را به‌آرامی روی سطح سرامیک بدون لعاب، مثل پشت یک کاشی یا بشقاب سرامیکی، بکشید. طلای واقعی رد زردرنگ به جا می‌گذارد؛ اما اگر رد سیاه یا خاکستری دیدید، قطعه احتمالاً تقلبی است یا عیار آن خیلی پایین است. این تست ممکن است روی قطعه خط بیندازد. پس فقط برای قطعه‌هایی که خودتان صاحب آن هستید یا با اجازه فروشنده انجام دهید و از خراشیدن جواهر گران‌قیمت خودداری کنید.

۵. تست آب و چگالی

طلا یکی از سنگین‌ترین فلزهاست و چگالی بالایی دارد. برای انجام این تست، یک لیوان آب را روی ترازو بگذارید و عدد آن را صفر کنید. بعد قطعه طلا را به‌آرامی داخل آب آویزان کنید، طوری که به دیواره لیوان نخورد. اختلاف وزن را بخوانید و وزن خشک قطعه را بر این عدد تقسیم کنید. عدد به‌دست‌آمده باید نزدیک ۱۹ باشد که چگالی طلاست. این تست در خانه با ترازوی آشپزخانه دقیق نیست، اما برای قطعه‌های مشکوک، تفاوت چشمگیر وزن می‌تواند نشانه تقلبی بودن باشد.

۶. تست سرکه و لکه

چند قطره سرکه سفید را روی قسمتی از قطعه که کمتر به چشم می‌آید بریزید و چند دقیقه صبر کنید. طلای واقعی در برابر سرکه واکنش نشان نمی‌دهد و رنگ آن تغییر نمی‌کند. اما اگر لکه سیاه یا سبز روی قطعه ظاهر شد، یعنی فلز زیر لایه طلا واکنش نشان داده و قطعه تقلبی است. این تست هم مثل تست خراش می‌تواند به قطعه آسیب بزند. پس فقط با احتیاط و روی قطعه خودتان انجام دهید و از انجام آن روی طلای دیگران خودداری کنید.

۷. ری‌گیری؛ قطعی‌ترین روش تشخیص طلای اصل

قطعی‌ترین روش، ری‌گیری است. در ری‌گیری، کارشناس مقدار کمی از طلا برمی‌دارد و عیار دقیق آن را در آزمایشگاه یا با دستگاه تست عیار اندازه می‌گیرد. اگر قصد خرید یک قطعه گران‌قیمت یا طلای آب‌شده را دارید، حتماً پیش از نهایی کردن خرید، از فروشنده بخواهید ری‌گیری انجام دهد. یا قطعه را نزد یک طلافروش دیگر ببرید تا آن را برای شما بررسی کند. هزینه ری‌گیری در برابر ارزش طلا ناچیز است و خیال شما را کاملاً راحت می‌کند.

نشانه‌های هشداردهنده در تشخیص طلای اصل

• قیمت خیلی پایین‌تر از قیمت روز بازار و پیشنهادهای وسوسه‌انگیز بدون فاکتور.
• فروشنده‌ای که حاضر نیست فاکتور رسمی بدهد یا مشخصات طلا را در فاکتور بنویسد.
• طلایی که رنگ آن بیش از حد زرد یا براق است و لایه سطحی آن ناهموار به نظر می‌رسد.
• فروش طلا در مکان‌های غیررسمی و بدون پروانه کسب.

هنگام خرید طلا چه کارهایی انجام دهید؟

پیش از خرید، قیمت روز طلا را از مرجع معتبر چک کنید و کد عیار روی قطعه را با چشمان خودتان ببینید. از فروشنده فاکتوری بخواهید که در آن وزن، عیار، اجرت و قیمت را جداگانه نوشته باشد. اگر قطعه سنگ یا نگین دارد، از فروشنده بخواهید وزن خالص طلا را جداگانه اعلام کند. برای خریدهای بزرگ، حتماً ری‌گیری را در نظر بگیرید و خرید را از فروشگاه معتبر و دارای پروانه کسب انجام دهید. این چند قدم ساده، ارزش دارایی شما را حفظ می‌کند. اگر قصد خرید سکه دارید، «راهنمای خرید سکه» را هم بخوانید.

جمع‌بندی

تشخیص طلای اصل از تقلبی سخت نیست. کافی است کد عیار روی طلا را بررسی کنید و از فروشگاه معتبر با فاکتور رسمی خرید کنید. در صورت نیاز، تست‌های ساده‌ای مثل تست آهنربا، تست سرکه و تست چگالی را انجام دهید. برای خریدهای گران‌قیمت هم حتماً از ری‌گیری استفاده کنید. هیچ‌کدام از این روش‌ها به‌تنهایی کافی نیست و ترکیب چند روش کنار هم، بهترین راه برای اطمینان از اصل بودن طلاست. خرید آگاهانه، سرمایه شما را در برابر طلای تقلبی محافظت می‌کند.